سینوپار چیست؟ نحوه تزریق، عوارض و کاربرد | داروخانه دکتر زهرا صفاری
1405/07/26 💊 اطلاعات داروهای نسخهای
سینوپار (CinnoPar) چیست؟ کاربرد، نحوه تزریق، عوارض و نکات مهم داروی پوکی استخوان
پوکی استخوان یکی از بیماریهای شایع سیستم اسکلتی است که در آن، تراکم و کیفیت استخوان کاهش پیدا میکند و احتمال شکستگی افزایش مییابد. این بیماری اغلب بهآرامی پیشرفت میکند و ممکن است فرد تا زمان بروز شکستگی، متوجه کاهش استحکام استخوانهای خود نشود.
درمان پوکی استخوان با توجه به سن، جنسیت، سابقه شکستگی، نتایج سنجش تراکم استخوان و سایر عوامل خطر انتخاب میشود. برای بعضی بیماران، بهویژه افرادی که خطر شکستگی بالایی دارند، داروهای محرک استخوانسازی میتوانند بخشی از برنامه درمان باشند.
سینوپار (CinnoPar) یکی از این داروهاست که حاوی تریپاراتاید بوده و به شکل قلم تزریقی عرضه میشود.
سینوپار چیست؟
سینوپار یک داروی تزریقی تولید شرکت سیناژن است که ماده مؤثره آن تریپاراتاید (Teriparatide) نام دارد.
تریپاراتاید شکل نوترکیب بخشی از هورمون پاراتیروئید انسانی است. این دارو با تأثیر بر فعالیت سلولهای استخوانساز، به تشکیل استخوان جدید کمک میکند.
سینوپار در گروه داروهای تخصصی درمان پوکی استخوان قرار دارد و مصرف آن نیازمند تجویز و پیگیری پزشک است.
مشخصات داروی سینوپار
| مشخصات | توضیحات |
|---|---|
| نام تجاری | سینوپار (CinnoPar) |
| نام ژنریک | تریپاراتاید (Teriparatide) |
| شرکت تولیدکننده | سیناژن |
| شکل دارویی | قلم تزریقی آماده مصرف |
| مقدار ماده مؤثره در قلم | ۶۰۰ میکروگرم |
| دوز معمول روزانه | ۲۰ میکروگرم طبق تجویز پزشک |
| روش مصرف | تزریق زیرپوستی |
| محل تزریق | شکم یا قسمت جلویی ران |
| شرایط نگهداری | یخچال، دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد |
| مدت استفاده پس از اولین مصرف قلم | حداکثر ۳۰ روز |
مقدار ۶۰۰ میکروگرم به محتوای کلی قلم اشاره دارد و نباید با دوز هر نوبت تزریق اشتباه گرفته شود.
سینوپار برای درمان چه بیماریهایی استفاده میشود؟
کاربرد اصلی سینوپار، درمان برخی بیماران مبتلا به پوکی استخوان است که در معرض خطر بالای شکستگی قرار دارند.
پزشک ممکن است این دارو را برای گروههای زیر تجویز کند:
-
زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان: بهویژه در صورت وجود خطر بالای شکستگی یا سابقه شکستگی ناشی از شکنندگی استخوان.
-
مردان مبتلا به پوکی استخوان: در مواردی که خطر شکستگی بالا ارزیابی شود.
-
بیماران مبتلا به پوکی استخوان مرتبط با مصرف کورتیکواستروئیدها: در شرایطی که مصرف طولانیمدت این داروها باعث کاهش تراکم استخوان شده باشد.
تشخیص پوکی استخوان بهتنهایی به معنای ضرورت مصرف سینوپار نیست. انتخاب دارو باید با توجه به وضعیت بیمار و بررسی گزینههای درمانی انجام شود.
سینوپار چگونه به استخوانسازی کمک میکند؟
استخوان برخلاف تصور رایج، بافتی ثابت و بدون تغییر نیست. بدن بهطور مداوم بخشی از بافت استخوانی قدیمی را برداشت کرده و استخوان جدید میسازد.
دو گروه سلولی در این فرایند نقش مهمی دارند:
استئوبلاستها سلولهایی هستند که در ساخت استخوان جدید فعالیت میکنند.
استئوکلاستها سلولهایی هستند که در برداشت و تجزیه بافت استخوانی نقش دارند.
در پوکی استخوان، تعادل این دو فرایند به شکلی تغییر میکند که استحکام استخوان بهتدریج کاهش مییابد.
تریپاراتاید با تحریک استخوانسازی میتواند به افزایش تراکم معدنی استخوان و کاهش خطر برخی شکستگیها در بیماران مناسب کمک کند.
بااینحال، پاسخ به درمان در همه بیماران یکسان نیست و نتیجه درمان باید با پیگیری بالینی و بررسیهای لازم ارزیابی شود.
تفاوت سینوپار با سایر داروهای پوکی استخوان
داروهای پوکی استخوان از نظر عملکرد به گروههای مختلفی تقسیم میشوند.
برخی داروها، مانند بیسفسفوناتها، عمدتاً سرعت برداشت استخوان را کاهش میدهند. در مقابل، تریپاراتاید با تحریک تشکیل استخوان جدید شناخته میشود.
این تفاوت به معنای آن نیست که سینوپار برای همه بیماران انتخاب بهتری است. داروهای مختلف با توجه به میزان خطر شکستگی، سابقه درمان، بیماریهای همراه و شرایط بیمار تجویز میشوند.
پس از پایان درمان با داروهای استخوانساز نیز ممکن است پزشک برای حفظ اثر درمان، استفاده از داروهای ضدجذب استخوان را توصیه کند.
دوز و نحوه تزریق سینوپار
بر اساس اطلاعات رسمی سینوپار، دوز معمول این دارو ۲۰ میکروگرم، یک بار در روز و بهصورت زیرپوستی است.
در قلم معرفیشده توسط تولیدکننده، این مقدار معادل ۸ کلیک است.
با وجود این، بیمار باید پیش از اولین تزریق، آموزش عملی کار با قلم را دریافت کند و تنظیم مقدار دارو را دقیقاً مطابق نسخه و دستورالعمل همان قلم انجام دهد.
تزریق سینوپار در ناحیه شکم یا قسمت جلویی ران انجام میشود.
برای کاهش احتمال مشکلات موضعی، بهتر است محل تزریق در نوبتهای مختلف تغییر کند. همچنین نباید دارو در ناحیهای که زخم، التهاب، تورم یا آسیب پوستی دارد تزریق شود.
نکته مهم: داروی سینوپار نباید از قلم به سرنگ معمولی منتقل شود؛ زیرا این کار میتواند باعث اشتباه در مقدار تزریق شود.
بهترین زمان تزریق سینوپار
بهتر است سینوپار هر روز در زمان مشخصی تزریق شود تا رعایت برنامه درمان آسانتر باشد.
ازآنجاکه این دارو ممکن است بهویژه در نوبتهای ابتدایی باعث سرگیجه یا افت فشار خون وضعیتی شود، در راهنمای آموزشی دارو توصیه شده است که تزریق در ساعات پایانی شب و در شرایطی انجام شود که بیمار بتواند پس از آن استراحت کند.
در صورت تجویز پزشک، تزریق در حالت نشسته یا درازکشیده میتواند به کاهش خطر زمین خوردن در هنگام سرگیجه کمک کند.
زمان دقیق تزریق باید با توجه به شرایط بیمار و نظر پزشک تنظیم شود.
نکات مهم هنگام استفاده از قلم سینوپار
استفاده صحیح از قلم تزریقی نقش مهمی در دریافت مقدار مناسب دارو دارد.
پیش از هر نوبت مصرف، باید نام دارو، تاریخ انقضا و وضعیت ظاهری محلول بررسی شود.
همچنین رعایت موارد زیر ضروری است:
-
استفاده از سوزن نو و مناسب برای هر نوبت تزریق
-
شستوشوی دستها و رعایت اصول بهداشتی
-
تغییر محل تزریق در نوبتهای متوالی
-
خودداری از بهاشتراکگذاری قلم یا سوزن با دیگران
-
رعایت دقیق مقدار تجویزشده
-
دفع سوزن مصرفشده در محفظه ایمن مخصوص اجسام تیز
-
بازگرداندن قلم به یخچال مطابق دستورالعمل نگهداری
بیمارانی که در استفاده از قلم مشکل دارند، باید پیش از تزریق مستقل از پزشک، داروساز یا پرستار آموزش ببینند.
عوارض جانبی سینوپار
سینوپار مانند سایر داروها ممکن است باعث عوارض ناخواسته شود. بروز عوارض در همه بیماران یکسان نیست و بسیاری از افراد ممکن است تمام این مشکلات را تجربه نکنند.
از عوارض شناختهشده تریپاراتاید میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تهوع: بعضی بیماران ممکن است پس از مصرف دارو احساس تهوع داشته باشند.
سرگیجه و افت فشار خون وضعیتی: این عارضه بهویژه در نوبتهای ابتدایی تزریق اهمیت دارد و ممکن است هنگام برخاستن از حالت نشسته یا خوابیده ایجاد شود.
گرفتگی عضلات: برخی بیماران دچار گرفتگی عضلانی، بهخصوص در پاها، میشوند.
افزایش کلسیم خون: تریپاراتاید ممکن است سطح کلسیم خون را بهصورت گذرا افزایش دهد.
واکنش محل تزریق: قرمزی، درد یا تورم خفیف در محل تزریق ممکن است رخ دهد.
اگر علائم شدید، طولانیمدت یا رو به افزایش باشند، بیمار باید با پزشک مشورت کند.
در صورت بروز تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، غش یا واکنش حساسیتی شدید، دریافت کمک پزشکی فوری ضروری است.
افت فشار خون پس از تزریق سینوپار
یکی از نکات مهم هنگام شروع مصرف سینوپار، احتمال افت فشار خون وضعیتی است.
در این وضعیت، فرد ممکن است هنگام بلند شدن دچار سبکی سر، سرگیجه، ضعف یا احساس تپش قلب شود.
این علائم ممکن است در ساعات ابتدایی پس از تزریق، بهویژه در دوزهای نخست، ایجاد شوند.
برای کاهش خطر آسیب ناشی از سرگیجه، بهتر است بیمار پس از تزریق بهآرامی تغییر وضعیت دهد و در صورت احساس سبکی سر، بنشیند یا دراز بکشد.
اگر سرگیجه شدید باشد، ادامه پیدا کند یا با علائمی مانند اختلال هوشیاری همراه شود، ارزیابی فوری پزشکی لازم است.
افزایش کلسیم خون با سینوپار
تریپاراتاید میتواند باعث افزایش موقت کلسیم خون شود.
در برخی افراد، افزایش کلسیم ممکن است با علائمی مانند تهوع مداوم، یبوست، ضعف عضلانی، کاهش انرژی یا استفراغ همراه باشد.
وجود این علائم لزوماً به معنای افزایش کلسیم نیست؛ اما در بیمار مصرفکننده سینوپار باید مورد توجه قرار گیرد.
در صورت نیاز، پزشک با توجه به زمان تزریق و شرایط بیمار آزمایش کلسیم خون را درخواست میکند.
مصرف مکملهای کلسیم و ویتامین D نیز باید مطابق مقدار توصیهشده باشد و نباید خودسرانه افزایش پیدا کند.
چه کسانی نباید سینوپار مصرف کنند؟
بر اساس اطلاعات دارویی سینوپار، مصرف این دارو در برخی شرایط ممنوع است یا نیازمند بررسی تخصصی ویژه خواهد بود.
از جمله این موارد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
حساسیت شناختهشده به تریپاراتاید
-
بیماری پاژه استخوان
-
افزایش کلسیم خون
-
افزایش غیرطبیعی و بدون علت مشخص آنزیم آلکالین فسفاتاز
-
سابقه سرطان استخوان یا برخی بدخیمیهای درگیرکننده استخوان
-
سابقه پرتودرمانی استخوان
-
نارسایی شدید کلیوی
-
کودکان و نوجوانان در سن رشد
-
بارداری و شیردهی
همچنین افراد دارای سابقه سنگ کلیه، اختلالات کلیوی، بیماریهای کبدی یا مشکلات غدد پاراتیروئید باید پیش از شروع درمان، پزشک را از شرایط خود مطلع کنند.
تداخلات دارویی سینوپار
بیمار باید فهرست تمام داروهای مصرفی، مکملها و فرآوردههای گیاهی خود را در اختیار پزشک یا داروساز قرار دهد.
یکی از داروهایی که هنگام مصرف تریپاراتاید اهمیت دارد، دیگوکسین است. تغییرات سطح کلسیم خون میتواند بر حساسیت بدن به اثرات دیگوکسین تأثیر بگذارد.
همچنین مصرف مکملهای کلسیم و ویتامین D باید متناسب با نیاز بیمار تنظیم شود.
هیچ دارویی نباید صرفاً به دلیل شروع سینوپار و بدون دستور پزشک قطع یا جایگزین شود.
شرایط نگهداری صحیح سینوپار
نگهداری صحیح سینوپار برای حفظ کیفیت دارو اهمیت زیادی دارد.
طبق اطلاعات رسمی محصول:
-
قلم باید در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شود.
-
دارو نباید یخ بزند.
-
برای محافظت در برابر نور، باید در بستهبندی اصلی نگهداری شود.
-
۳۰ روز پس از اولین استفاده از قلم، داروی باقیمانده باید دور ریخته شود.
-
قلم نباید در معرض گرمای زیاد یا نور مستقیم خورشید قرار گیرد.
-
دارو باید دور از دسترس کودکان نگهداری شود.
اگر قلم یخ زده یا برای مدت نامشخص در شرایط نامناسب نگهداری شده است، پیش از مصرف باید درباره قابلاستفاده بودن آن از داروساز سؤال شود.
اگر یک نوبت سینوپار فراموش شود چه باید کرد؟
اگر بیمار یک نوبت تزریق را فراموش کند، نحوه جبران به زمان یادآوری بستگی دارد.
طبق راهنمای دارو، اگر زمان نوبت بعدی نزدیک نباشد، میتوان دوز فراموششده را پس از یادآوری مصرف کرد.
اما اگر زمان نوبت بعدی نزدیک است، باید از تزریق دوز فراموششده صرفنظر کرد و برنامه معمول را ادامه داد.
برای جبران نوبت فراموششده، نباید دو دوز تزریق کرد یا بیش از یک تزریق در یک روز انجام داد.
در صورت فراموش شدن چند نوبت متوالی، بهتر است بیمار برای تنظیم ادامه برنامه درمان با پزشک مشورت کند.
اگر بیش از مقدار تجویزشده سینوپار تزریق شود چه باید کرد؟
تزریق بیش از مقدار تجویزشده ممکن است خطر عوارضی مانند افزایش کلسیم خون و افت فشار خون را افزایش دهد.
علائم احتمالی میتوانند شامل تهوع، استفراغ، سرگیجه، ضعف، سردرد، یبوست و گرفتگی عضلات باشند.
در صورت تزریق بیش از مقدار تجویزشده، بیمار باید در اسرع وقت برای ارزیابی پزشکی اقدام کند؛ حتی اگر در ابتدا علائم قابلتوجهی نداشته باشد.
مدت درمان با سینوپار چقدر است؟
مدت درمان به شرایط بیمار، خطر شکستگی، پاسخ به دارو و نظر پزشک بستگی دارد.
در بسیاری از برنامههای درمانی پوکی استخوان، تریپاراتاید برای دورهای در حدود ۱۸ تا ۲۴ ماه مورد استفاده قرار میگیرد. در برخی شرایط خاص و در بیمارانی که همچنان خطر شکستگی بسیار بالایی دارند، پزشک ممکن است درباره ادامه درمان تصمیم متفاوتی بگیرد.
بیمار نباید دوره درمان را خودسرانه کوتاه یا طولانی کند.
همچنین پس از پایان مصرف سینوپار، ممکن است برای حفظ اثرات استخوانسازی، درمان دیگری توسط پزشک تجویز شود.
آیا سینوپار باعث درمان قطعی پوکی استخوان میشود؟
سینوپار میتواند در بیماران مناسب به افزایش تراکم استخوان و کاهش خطر شکستگی کمک کند؛ اما این موضوع به معنای درمان قطعی و دائمی پوکی استخوان نیست.
سلامت استخوان به عوامل متعددی مانند وضعیت هورمونی، تغذیه، فعالیت بدنی، بیماریهای زمینهای و مصرف داروها وابسته است.
به همین دلیل، درمان پوکی استخوان معمولاً به پیگیری طولانیمدت و رعایت توصیههای پزشکی نیاز دارد.
نقش کلسیم، ویتامین D و فعالیت بدنی در کنار درمان
دارودرمانی تنها یکی از بخشهای مراقبت از سلامت استخوان است.
دریافت کافی کلسیم و ویتامین D، فعالیت بدنی متناسب با توانایی فرد و پیشگیری از زمین خوردن نیز اهمیت دارند.
پزشک ممکن است در کنار سینوپار، مکمل کلسیم یا ویتامین D تجویز کند.
بااینحال، مقدار این مکملها باید متناسب با نیاز بیمار تعیین شود؛ زیرا مصرف بیش از اندازه آنها میتواند مشکلاتی ایجاد کند.
پرسشهای متداول درباره سینوپار
آیا سینوپار همان تریپاراتاید است؟
سینوپار نام تجاری دارویی است که ماده مؤثره آن تریپاراتاید است و توسط شرکت سیناژن تولید میشود.
آیا سینوپار باید هر روز تزریق شود؟
دوز معمول معرفیشده برای این دارو، تزریق زیرپوستی ۲۰ میکروگرم یک بار در روز است. مقدار و برنامه مصرف هر بیمار باید مطابق نسخه پزشک باشد.
آیا میتوان سینوپار را در بازو تزریق کرد؟
طبق راهنمای اختصاصی سینوپار، محلهای توصیهشده تزریق، شکم و قسمت جلویی ران هستند و تزریق در بازو توصیه نشده است.
آیا سینوپار باید همیشه در یخچال باشد؟
بله، قلم سینوپار باید مطابق دستورالعمل در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شود و از یخزدگی محافظت شود.
قلم سینوپار پس از باز شدن تا چه مدت قابل استفاده است؟
طبق اطلاعات رسمی دارو، قلم باید حداکثر ۳۰ روز پس از اولین استفاده دور انداخته شود؛ حتی اگر مقداری دارو در آن باقی مانده باشد.
آیا سینوپار برای تمام بیماران مبتلا به پوکی استخوان مناسب است؟
خیر. این دارو بیشتر برای گروههای مشخصی از بیماران با خطر بالای شکستگی در نظر گرفته میشود. انتخاب آن به ارزیابی پزشک بستگی دارد.
آیا میتوان مصرف سینوپار را خودسرانه قطع کرد؟
خیر. قطع زودهنگام یا نامنظم شدن درمان ممکن است بر نتیجه آن تأثیر بگذارد. هرگونه تغییر در برنامه مصرف باید با نظر پزشک انجام شود.
آیا سینوپار در بارداری قابل استفاده است؟
مصرف سینوپار در دوران بارداری و شیردهی توصیه نمیشود. در صورت بارداری یا تصمیم برای باردار شدن، باید پزشک معالج مطلع شود.
جمعبندی
سینوپار (CinnoPar) حاوی تریپاراتاید، یکی از داروهای تخصصی درمان پوکی استخوان است که با تحریک تشکیل استخوان جدید عمل میکند.
این دارو در برخی زنان یائسه، مردان مبتلا به پوکی استخوان و بیماران دچار کاهش تراکم استخوان مرتبط با مصرف کورتیکواستروئیدها که خطر شکستگی بالایی دارند، کاربرد دارد.
تزریق صحیح، رعایت شرایط نگهداری در یخچال، توجه به عوارض احتمالی و پیگیری درمان از مهمترین نکات مصرف سینوپار هستند.
توجه: این مقاله صرفاً برای افزایش آگاهی دارویی تهیه شده است و جایگزین تشخیص، تجویز یا آموزش عملی تزریق توسط پزشک و کادر درمان نیست.
داروخانه دکتر زهرا صفاری
فراتر از دارو، همراه زندگی
برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره دارو و طرح سؤالات خود، میتوانید از طریق پشتیبانی داروخانه در بله با داروساز در ارتباط باشید:
-
MedlinePlus – U.S. National Library of Medicine: Teriparatide Injection
https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a603018.html -
DailyMed – U.S. National Library of Medicine: Teriparatide Injection, Prescribing Information
https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/search.cfm?query=teriparatide -
Endocrine Society: Pharmacological Management of Osteoporosis in Postmenopausal Women
https://www.endocrine.org/clinical-practice-guidelines/osteoporosis-in-postmenopausal-women
تعداد بازدید : 13


نظرات دیگران؛